Plantaardige melk gekoeld of houdbaar: wat is het verschil?

In het koelvak van Albert Heijn staat soms een tweede versie van een plantaardige drink die je ook in het gangpad vindt. Wij zochten in onze database alle paren waarbij dezelfde drink zowel houdbaar als gekoeld wordt verkocht en lazen per paar het etiket. Alle 41 plantaardige drinks in onze categorie plantaardige melk zijn van Albert Heijn, en drie daarvan zijn gekoeld. Dat zijn dus ook de drie paren die we kunnen vergelijken. Prijzen gecontroleerd op 23 oktober 2026.

Wat betekent gekoeld en houdbaar?

Houdbare plantaardige drinks zijn UHT-behandeld: heel kort verhit op hoge temperatuur, zodat ze ongeopend buiten de koelkast kunnen staan. Alpro zet bij de houdbare sojadrink op het etiket de vermelding U.H.T., en AH Terra noemt de houdbare amandeldrink UHT, "door verhitting langer houdbaar gemaakt". De gekoelde Alpro-drinks omschrijft AH als gepasteuriseerd: milder verhit en daarom alleen in de koeling te bewaren.

Fabrikanten geven voor plantaardige drinks geen temperaturen. Bij koemelk zijn de cijfers wel bekend. Volgens zuivelkundige Kasper Hettinga (WUR) wordt verse melk ongeveer 20 seconden op 72 °C verhit en is die twee tot drie weken houdbaar in de koeling. Houdbare melk gaat enkele seconden naar 130 tot 140 °C. Voor plantaardige drinks mag je dezelfde orde van grootte verwachten, maar dat staat niet op de pakken.

Drie paren, drie verschillende uitkomsten

Alle drie de paren liggen bij Albert Heijn en zijn 1 liter, dus de prijs is ook de prijs per liter.

Een vaste regel "gekoeld is duurder" bestaat dus niet. Het hangt van het merk en het product af.

Alpro soja original: zelfde etiket, € 0,90 duurder

Dit is het schoolvoorbeeld. De ingrediëntenlijsten van de gekoelde en de houdbare variant bevatten dezelfde onderdelen in dezelfde volgorde: sojabasis (met 8% gepelde sojabonen), suiker, calcium, zeezout, gellangom, aroma en de vitaminen B2, B12 en D2. Alleen het aandeel sojabasis verschilt op het etiket een fractie: 97% bij de gekoelde en 96,8% bij de houdbare.

De voedingswaarden per 100 ml zijn gelijk: 39 kcal, 3 g eiwit, 2,5 g suikers, 120 mg calcium en 0,38 µg vitamine B12. Het zoutgehalte staat op de ene pagina als 0,08 g en op de andere als 0,09 g; dat is een afrondingsverschil tussen twee winkelpagina's, geen ander recept.

Wat wel verschilt is het bewaren. De gekoelde is na bezorging bij AH minimaal 7 dagen houdbaar. Na het openen geldt voor beide pakken hetzelfde advies: gekoeld bewaren en binnen 5 dagen gebruiken. Een houdbaar pak is na het openen dus niet korter of langer goed dan een gekoeld pak. Het voordeel van houdbaar zit vooral in het ongeopend bewaren buiten de koelkast.

Bij een liter per week scheelt het prijsverschil ongeveer € 47 per jaar. Het is een rekensom, geen advies: wie de gekoelde drink lekkerder vindt, betaalt daar bewust voor.

Het Voedingscentrum noemt voor een verrijkte sojadrink in de Schijf van Vijf onder meer minimaal 120 mg calcium, 0,38 µg vitamine B12 en 0,21 mg vitamine B2, en maximaal 5 g suiker per 100 gram. Beide Alpro-pakken komen op het etiket op of onder die grenzen uit. Voor deze soja-drink maakt gekoeld of houdbaar daarin dus geen verschil.

Alpro amandel: hier is gekoeld juist goedkoper

Bij amandel is het paar minder zuiver, want de houdbare variant heet "geroosterd zonder suikers" en de gekoelde "zonder suikers". Beide gebruiken licht geroosterde amandelen, beide bevatten 2,3% amandel en de voedingswaarden zijn gelijk: 15 kcal, 0,5 g eiwit, 120 mg calcium, 0,38 µg vitamine B12, 0,75 µg vitamine D en 1,8 mg vitamine E per 100 ml.

In de ingrediëntenlijst van de houdbare ontbreekt de zuurteregelaar (kaliumfosfaten) die bij de gekoelde wel staat. Verder zijn de lijsten vergelijkbaar. De gekoelde is na bezorging minimaal 6 dagen houdbaar en na openen 5 dagen, zoals de houdbare.

Het prijsverschil gaat hier de andere kant op: € 2,99 gekoeld tegen € 3,19 houdbaar. Dat laat zien dat de koeling zelf de prijs niet bepaalt.

AH Terra amandel: zelfde prijs, ander recept

Dit paar kost allebei € 1,49, maar de pakken zijn niet hetzelfde product. Dat zie je pas als je de etiketten naast elkaar legt.

Wie amandeldrink gebruikt in plaats van zuivel, kan hierop letten. Het Voedingscentrum noemt calcium, vitamine B2 en vitamine B12 als de voedingsstoffen die je bij een zuivelalternatief wilt terugzien. De houdbare AH Terra-amandeldrink heeft ze alle drie toegevoegd, de gekoelde alleen calcium en B12. Het Voedingscentrum noemt een met calcium, B2 en B12 verrijkte soja- of erwtendrink de meest volwaardige vervanger, onder meer omdat die meer eiwit bevat dan andere verrijkte alternatieven. Een amandeldrink bevat maar 0,5 g eiwit per 100 ml, ongeacht of hij gekoeld of houdbaar is.

Maakt de verhitting voor de voedingswaarde uit?

Bij koemelk kan dat een klein beetje. Volgens Hettinga maakt het voor vet, eiwit, lactose en mineralen niet uit, terwijl vitamines na sterilisatie maximaal 10% lager liggen dan na pasteuriseren. Voor plantaardige drinks met toegevoegde vitamines vonden wij geen vergelijkbare metingen. Op de etiketten van de paren hierboven staan dezelfde toegevoegde hoeveelheden bij gekoeld en houdbaar, behalve bij AH Terra amandel. Hoeveel er na weken in het pak overblijft, kunnen wij uit een etiket niet afleiden.

Zo check je het zelf in het schap

Kijk bij drie dingen op het pak of op de productpagina. Staat er "UHT" of "U.H.T." bij de omschrijving, dan is het een houdbare drink. Staat er "gepasteuriseerd" of een bewaaradvies met "gekoeld bewaren tot de houdbaarheidsdatum", dan hoort hij in de koeling. En lees de ingrediëntenlijst en de toegevoegde vitamines, ook als de naam en het merk gelijk zijn. De AH-pagina's zelf waarschuwen dat ingrediënten kunnen veranderen, dus het pak in je hand is leidend.

Zoek je daarna een drink voor een bepaald gebruik, bijvoorbeeld in koffie of op ontbijtgranen, kijk dan ook bij onze uitleg over plantaardige alternatieven voor melk.

Proef en foto

[EIGENAAR: eigen proefnotitie over het smaakverschil tussen Alpro sojadrink original gekoeld en houdbaar, bijvoorbeeld een blinde proef met twee glazen, plus wat je zelf proeft.]

[EIGENAAR: foto nodig van de twee Alpro sojadrink original-pakken (gekoeld en houdbaar) naast elkaar, met de vermelding UHT of gepasteuriseerd goed zichtbaar.]

Wat we niet weten

Onze database bevat voor plantaardige drinks alleen Albert Heijn, dus we kunnen niet zeggen of het prijsverschil bij Jumbo, PLUS of Lidl hetzelfde is. Ook staat er per product één prijs op één peildatum (23 oktober 2026); bij een aanbieding kan het verschil kleiner of groter zijn. Smaak hebben we niet getest.